تالار معاملاتِ مردم عادی

در ۷ آوریل ۲۰۲۵، وقتی شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ در هراس از تعرفه‌های «روز آزادی» بیش از ۲۰ درصد زیر اوج فوریه‌اش فرورفت، سرمایه‌گذاران حرفه‌ای می‌فروختند و افراد عادی می‌خریدند. بانک جی‌پی مورگان برآورد کرد سرمایه‌گذاران خرد در آن دورهٔ پرنوسان رکورد ۳۵ درصد از حجم معاملات سهام آمریکا را در اختیار داشتند. دو روز بعد کاخ سفید بیشتر تعرفه‌ها را متوقف کرد و شاخص در یک جلسه ۹٫۵ درصد جهش کرد. ظرف سه ماه به رکورد تازه‌ای رسید.

این ماجرا نشان می‌دهد بازار چقدر تغییر کرده است. به گفتهٔ سیفما، نهادی صنفی، و ممکس، یک بورس، سرمایه‌گذاران خرد در ۲۰۲۴ حدود ۱۸ درصد حجم معاملات سهام آمریکا را انجام می‌دادند. جی‌پی مورگان سهم معمول آن‌ها را از آن پس ۲۰ تا ۲۵ درصد می‌داند که در روزهای پرتلاطم بسیار بالاتر می‌رود.

میانگین ۲۰۲۴۱۷٫۹

۲۰۲۵، معمول۲۰–۲۵

اوج آوریل ۲۰۲۵۳۵

۰۱۰۲۰۳۰۴۰

منابع: سیفما و ممکس (۲۰۲۴)؛ برآوردهای جی‌پی مورگان (۲۰۲۵)

پولِ پشت این معاملات هم بیشتر شده است. به گزارش رویترز، افراد در ۲۰۲۵ رکورد حدود ۳۰۸ میلیارد دلار وارد سهام آمریکا کردند که حدود ۱۴ درصد بیشتر از اوج هیاهوی «سهام میمی» در ۲۰۲۱ بود. این روند کند نشده است. سیتادل سکیوریتیز، بازارگردانی که سهم بزرگی از سفارش‌های خرد را اجرا می‌کند، گزارش داد حجم معاملات نقدی سهام خرد در مه و ژوئن ۲۰۲۶، ۶۵ درصد بیشتر از سال پیش بود و ۱۲ ژوئن بزرگ‌ترین روز خرید خالص خرد در تاریخ این شرکت بود.

اختیار معامله برای همه

این رشد در بازار اختیار معامله از همه چشمگیرتر است. بورس‌ها از ۲۰۲۲ اختیار معامله‌هایی روی اس‌اندپی ۵۰۰ عرضه کردند که در هر روز معاملاتی سررسید می‌شوند. این قراردادهای «صفر روز تا سررسید» که می‌توانند ظرف چند ساعت سود یا زیان زیادی بسازند، اکنون بر این بازار مسلط‌اند. به گفتهٔ سی‌بی‌اواِی، گردانندهٔ بورس، این قراردادها در ۲۰۲۵ به‌طور میانگین روزانه ۲٫۳ میلیون قرارداد معامله شدند، یعنی ۵۹ درصد کل حجم اختیار معامله‌های شاخص اس‌اندپی ۵۰۰، و در اوت به رکورد ۶۲ درصد رسیدند. سی‌بی‌اواِی برآورد می‌کند معامله‌گران خرد حدود نیمی از این حجم را در اختیار دارند. مشارکت آن‌ها پس از آن جهش کرد که رابین‌هود، اپلیکیشن محبوب معاملات، در اوایل ۲۰۲۵ اختیار معامله‌های شاخص را به همهٔ مشتریانش عرضه کرد.

باهوش‌تر از ظاهرشان؟

استادان مالی همیشه با معامله‌گران آماتور تند بوده‌اند. پژوهش مشهور برد باربر و ترنس اودین نشان داد فعال‌ترین سرمایه‌گذاران فردی در یک کارگزاری ارزان آمریکایی در دههٔ ۱۹۹۰ پس از کسر هزینه‌ها سالانه ۱۱٫۴ درصد بازده داشتند، در برابر ۱۷٫۹ درصد برای بازار. مقصر بیش از انتخاب بد سهام، معاملهٔ بیش از اندازه بود. پژوهش‌های بعدی روی کاربران رابین‌هود نشان داد که هجوم گله‌وار به سهام فهرست «پرنوسان‌ترین‌ها»ی این اپلیکیشن معمولاً با بازده ضعیف دنبال می‌شد.

اما کارنامهٔ سال‌های اخیر مهربان‌تر است. خرید در افت قیمت در همهٔ ریزش‌های پس از ۲۰۲۰ راهبردی برنده بوده است: سقوط کرونا، شوک نرخ بهرهٔ ۲۰۲۲ و هراس تعرفه‌ای ۲۰۲۵ همگی با بازیابی سریع همراه شدند. برخی پژوهش‌ها هم نشان داده‌اند که سفارش‌های خرد، روی هم رفته، کمتر از آنچه شهرتشان می‌گوید نابخردانه‌اند. افرادی که بیشتر صندوق‌های گسترده می‌خرند و نگه می‌دارند، سهم کاملی از یک بازار گاوی طولانی برده‌اند.

خطر این است که درسی که آموخته‌اند به شرایطی بسته باشد که شاید دوام نیاورد. بازیابی‌های سریع پس از ۲۰۲۰ تا حد زیادی مدیون کمک‌های بی‌پروای بانک‌های مرکزی و دولت‌ها بود. در ۲۰۲۶، با تورمی بالاتر از هدف و فدرال رزروی که نرخ بهره را بالا می‌برد، چنین نجاتی دشوارتر است. افتی که مدام ادامه یابد، مانند سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۲ که اس‌اندپی ۵۰۰ در دو سال و نیم حدود نصف ارزشش را از دست داد، این عادت را سخت خواهد آزمود.

زیرساخت مشارکت

سیاست‌گذاری هم معامله را آسان‌تر می‌کند. کمیسیون بورس آمریکا جلسات معاملاتی شبانهٔ طولانی را در چند بورس تأیید کرده، در سپتامبر نشستی دربارهٔ معاملات ۲۴ ساعته برگزار کرده و راه را برای معاملهٔ سهام توکنی باز کرده است. هر گام افراد بیشتری را در ساعت‌های بیشتری از روز وارد بازار می‌کند.

این لزوماً بد نیست. مالکیت گسترده‌تر، سود رشد اقتصادی را گسترده‌تر پخش می‌کند و خریداران خرد بارها وقتی حرفه‌ای‌ها عقب کشیدند نقدینگی فراهم کرده‌اند. اما بازاری که در روزهای پرتنش یک‌سوم معاملاتش را افرادی با محصولات پراهرم روی گوشی‌شان انجام می‌دهند، موجودی متفاوت از بازاری است که قانون‌گذاران طراحی کرده بودند. اینکه آیا پایدارتر هم هست یا نه، هنوز در یک بازار خرسی طولانی آزموده نشده است.